DENDE QUE SURTIÓ DICA RA VENIÉN EDIZIÓN DE 19/11/2022, E MÉS…
Autor: Ebardo Fernández Herrero
Os eventos a redol de l’aragonés se han multiplicato grazias a o esfuerzo de personas voluntarias, a vegatas independiens e a vegatas coordinatas en asoziazions. En Ixos eventos a luenga e a cultura van chuntas.
A Feria “agora x l’aragonés” igual como atros eventos soziolingüísticos s’acompaña de cultura: mosica, teyatro, charradas, literatura, e manifestazions atisticas en cheneral; e una d’as novedaz d’ista feria ye contar con puestos de negozios: a soziedat actual gosa avaluar seguntes midas económicas, per ixo, fer iste evento que conta con a partizipazión de negozios ye un paso més pa que l’aragonés siga presén también en o mundo economico.

Muitas zercustanzias han complegato pa que iste evento siga una reyalidat:
2015, chuño:
O Gubierno d’Aragón metió en marcha a DGPL, a Dirección General de Política Lingüística. Un paso muito deseyato, manimenos en aquellas envueltas, qui poderba esmachinar que ixe año se fese reyalidat?
– E més encara: Qui poderba pensar ta par d’alavez en a ripa d’aizions que se han meso en marcha den Coordinador d’o proyecto DESEMBOLICAR : Responsabilidat Sozial Corp. -RSC-, Ecolingüistica Aragonesa ES-AN, sostenibilidat e achenda 2030 de a DGPL? O papel d’o director, José Ignacio López Susín ha estato a clau: un estilo de liderazgo que fa servir muitas ferramientas propias d’a Responsabilidat Sozial Corporativa: contar con toz os grupos d’intrés fendo-los partizipes -a pur de dialogar-, chenerar benefizios (e no solo que lingüísticos, también cuan ha estato posible con impactos positivos en o sozial, o economico e o medioambiental), esprito creativo, capazidat de treballo, saber arrodiar-se de chen colaboradera fendo-la protagonista, etc.
– Manimenos, zentremos-nos en a Feria: seguramén una buena parte d’a ideya estió fruito d’una “plevia d’ideyas” avivata per o director e o suyo equipo colaborador. Ya yera en o zelebro de José Ignacio López Susín , mesmo antes que no estase en 2015 o primer Director de Política Lingüística del Gobierno de Aragón. Sin ixa Dirección General de Política no ese estato posible a feria.
2016, mayo:
“II Jornada de Trabajo” con o tetulo “EMPRESA, TURISMO Y LENGUA ARAGONESA” organizata per a “Dirección General de Política Lingüística”(DGPL).
– Ixa chornada remató con a “MESA DE EXPERIENCIAS: EMPRESAS QUE UTILIZAN EL ARAGONÉS”, a ra que López Susín me convidó pa colaborar moderándo-la: talmen perque ta par d’alavez yo l’eba contato que yera con a ideya d’un proyecto pa empentar a presenzia de l’aragonés en o consumo, e que yo clamaba “reviscolar”, baxo a teoría de que no solo a cantidat de personas que parlan un idioma fa mida d’a suya vitalidat, que también cal medir-la per os diners que mueve en a economía, cuanto se fa servir en os intercambios comerzials, u en o consumo de productos e servizios.
2017:
Un año con dos importans acontezimientos empentatos dende a DGPL:
– Se fan os primers pasos d’o programa “agora x l’aragonés” -como puede veyer-se en a pachina www.lenguasdearagon.org (e también a primera publicazión en a pachina propia de Facebook que ye d’o día 26 de chuño). En as presentazions de “agora x l’aragonés”, López Susín -DGPLsubraya que ixe programa de socializazión lingüística se alazeta en a partizipazión de negozios (interpresas, profesionals), administrazions publicas, asoziazions e particulars: ye dezir que conta con os grupos d’intrés, seguindo asinas o modelo moderno de chestión d’a Responsabilidat Sozial Corporativa que gosa resultar muito efizién.
Menzión espezial merexe o nombre “agora x l’aragonés”. Faigamos un exerzizio de analise de marca (u “branding”): o sinificato esplizito que fa una clamata a ra aizión en o tiempo presén, ye dezir, agora!; o nombre curto ye fázil de alcordar-se-ne per a repetizión de fonemas, una aliterazión, que de vez suposa meter en valor a luenga fendo servir una fegura literaria; o emplego de “X” l’amana a ras tendinzias autuals pa sustituir “per” e “por” de traza que fa una soluzión moderna pa diferens modalidaz; ademés, a imachen iconografica permite chugar con diferens colors pa representar ixas modalidaz (agora per l’aragonés, ara per l’aragonés, agora por l’aragonés); o empieze per a letra “A” favorexe o posizionamiento en as buscas per internet; e ixa mesma letra “A”, de “aimar”, permite chugar con a funzión emotiva tan predominán en as lenguas vernaclas e arrodiar-la en o logotipo con un corazón.
– En o mes d’aborral, o día 9 de noviembre, zelebra sesión a “Mesa de la Responsabilidad Social de Aragón -RSA-” formata per os achens sozials (sindicatos e patronal) e coordinata per o “Instituto Aragónes de Fomento -IAF-” d’o “Gobierno de Aragón”. Dende a DGPL les eban feito plegar informazión relativa a ra importanzia d’as luengas d’Aragón como elemento a considerar en a obtenzión o siello “RSA” de Responsabildad Social de Aragón. E a mesa d’a RSA prene en considerazión a reyalidat lingüística d’Aragón e dezide creyar o siello “RSA+PLUS”: fer servir u apoyar o catalán u l’aragonés per parte d’interpresas, profesionals, insitituzions, e mesmo entidaz no lucrativas se considerará promozión d’a cultura en Aragón, e alavez suposará o cumplimiento d’uno d’os requisitos pa obtener ixe siello.
«un concepto innovador: un mercato con més de sisanta espositors compromesos con l’aragonés>>
2018, 14 d’abril:
Se zelebra a I Feria “agora x l’aragonés”.

– Dinantes, l’aragonés yera a luenga mayoritaria en cuasi tot Aragón e también en a capital. E anque agora ye luenga minoritaria en Aragón, contina estando mayoritaria en muitos lugars de l’Altoaragón, e a mayor parte de personas que la fablan viven en Zaragoza. A capital ye o zentro economico e politico d’Aragón. Per ixo eslexir a ziudat de Zaragoza pa fer-la estió un enzierto: bien comunicata pa acudir-ie, igual pa vesitans, que espositors, e mesmo pa que os medios de comunicazión tiegan més fázil cubrir a noticia e asinas difundir-la millor. O puesto an se zelebró, o “Centro de Mayores Laín Entralgo”, se plenó d’autividaz en as suyas cambras e per l’amplo chardín.

Iste evento contó con chuegos tradizionals, charradas tecnicas, recreyazios istoricas, degustazions gastronomicas, tallers d’ozio, autuazions mosicals, e incluyó un concepto innovador: un mercato con més de sisanta espositors compromesos con l’aragonés: sobre tot interpresas e negozios profesionals, e también asoziazions e instituzions.
Se conseguió fer tanchible en un día e un puesto, a reyalidat d’o programa “agora x l’aragonés” chuntando-ie negozios (interpresas, profesionals, etc), administrazions publicas, asoziazions e particulars. E de vez, dar visibilidat a l’aragonés en os medios de comunicazión.
2019, 3 de marzo:
Zelebrazión de a II Feria “agora x l’aragonés”.
– Ista vegata o puesto va estar l’Auditorio de Zaragoza. Con un modelo d’evento similar a ra edizión anterior, con varias avantallas: ixe espazio a retiro de l’orache evitó a espantada que prevocó a plevizna en a edizión anterior; e ademés a “Sala Mozart” permitió trayer as autuazions de dos collas mosicals de gran renombre: La Ronda de Boltaña e Bosnerau.
– Entre as charradas tecnicas se incorpororon as que tratoron a redol de l’aragonés en as TIC (tecnolochías d’a informazión e a comunicazión) e de l’aragonés en o siello RSA+PLUS (a cuala tenié a onor d’impartir)

2022, sábado 19 de noviembre:
Ye a data prevista p’a “III Feria Agora x l’Aragonés”. E también en l’Auditorio de Zaragoza, o mesmo puesto an se zelebró a segunda edizión en 2019, chusto antes que a pandemia.
– Iste evento se va convertindo en una parte importán d’a istoria d’a recuperazión d’a nuestra luenga.
– Un acontezimiento pa particulars que vaigan a acudir-ie.
– Una aizión de Resposabilidat Sozial Corporativa (e mesmo de Marketing Eco-lingüistico) pa negozios (interpresas e profesionals), administrazions publicas y entidaz no lucrativas (Asoziazions, fundazions, etc) que vaigan a esponer-ie, que les aportará benefizios pa o suyo balanze de sostenibilidat.
E dimpués?
A continidat d’a feria e d’o programa “agora x l’aragonés” son nezesarios dica que o suyo obchetivo seiga cumplito. Anque a continidat pende de dezisions politicas de qui gubierna en cada momento. Alavez, intresa que Ixos obchetivos se vaigan cumplindo luego, ye dezir, cuentra més partizipazión sozial -presonas, administrazions publicas, negozios, asoziazions, etc.en o menor tiempo posible, millor pa l’aragonés.

A la fin, que a sozializazión de l’aragonés siga més u menos rapeda pende de que cada cual apoye en a mida d’as suya posibilidaz: per exemplo, mercando productos e servizios feitos en aragonés, leyendo en aragonés, parizipando en asoziazions lingüisticas, compartindo en retes sozials notizias en aragonés u notizias arredol de l’aragonés… e iste venién mes d’aborral… acudindo a ra III Feria “agora x l’aragonés” e compartindo en retes a suya convocatoria.









